Blog naszej kancelarii

Rękojmia w umowie leasingu

Leasing, jako forma finansowania zakupu rzeczy, jest powszechnie stosowany przede wszystkim przez przedsiębiorców. Choć kojarzy się z możliwością korzystania z nowego samochodu, maszyny czy sprzętu, w praktyce dotyczyć może także innych rzecz. Co ważne, nie chodzi tu tylko o przedmioty nowe, lecz również o używane. Niezależnie od tej cechy, nie zawsze przedmiot leasingu jest wolny od wad. Powstaje wtedy pytanie – jakie uprawnienia ma leasingobiorca i do kogo powinien się zwrócić z roszczeniami?
Spis treści

Odpowiedzialność za wady – sprzedawca czy leasingodawca?

Umowa leasingu jest regulowana w Kodeksie cywilnym. Podstawowa zasada odpowiedzialności za wady przedmiotu leasingu wynika z art. 709(8) § 2 kodeksu cywilnego. Przepis ten wskazuje, że uprawnienia z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, przysługujące kupującemu, przechodzą z mocy prawa na leasingobiorcę. Oznacza to, że to nie firma leasingowa odpowiada za wady rzeczy, lecz sprzedawca, od którego leasingodawca ją nabył. Leasingobiorca może samodzielnie wystąpić do sprzedawcy, żądając naprawy, wymiany rzeczy lub obniżenia ceny. Nie jest zmuszony do angażowania leasingodawcy. Podobnie nie musi uzyskiwać dodatkowych pełnomocnictw czy zgód firmy leasingowej. Korzystający z przedmiotu leasingu działa w tym zakresie tak, jakby był kupującym – z tą różnicą, że właścicielem rzeczy pozostaje leasingodawca.

Wady a obowiązek płacenia rat leasingowych

Częstym źródłem wątpliwości jest to, czy ujawnienie się wady pozwala na wstrzymanie się z płatnością rat. Odpowiedź jest jednoznaczna i niezbyt zadowalająca dla leasingobiorców. Dopóki umowa leasingu trwa, raty należy opłacać w pełnej wysokości, niezależnie od wad przedmiotu leasingu. Brak jest przepisu, który umożliwiałby wstrzymanie płatności w takiej sytuacji. Jest jednak jeden wyjątek. Jeżeli wada powstała w okresie, w którym rzecz znajdowała się w posiadaniu firmy leasingowej, leasingobiorca nie musi dokonywać płatności.

Umowa leasingu: gwarancja a rękojmia

Po stwierdzeniu wady leasingobiorca może wybrać, czy chce skorzystać z gwarancji jakości (o ile została udzielona przez producenta lub dystrybutora), czy z rękojmi za wady. Wybór zależy m.in. od okresu obowiązywania gwarancji, warunków jej realizacji. Nie jest to zatem nic nowego. Podobnie kupujący może korzystać z rękojmi albo gwarancji, wedle swojego wyboru. Oczywiście, gdy taka gwarancja została udzielona. Trzeba pamiętać, że gwarancja ma charakter dobrowolny.

Odstąpienie od umowy sprzedaży – ograniczenia

Jeżeli naprawa lub wymiana nie są możliwe, jednym z uprawnień wynikających z rękojmi jest odstąpienie od umowy sprzedaży. W przypadku leasingu sytuacja jest jednak bardziej skomplikowana. Leasingobiorca nie może samodzielnie odstąpić od umowy sprzedaży zawartej między sprzedawcą a leasingodawcą. Takie oświadczenie może złożyć wyłącznie firma leasingowa – wyłącznie na wyraźne żądanie korzystającego. Na tym polega najistotniejsza różnica pomiędzy uprawnieniami kupującego a uprawnieniami leasingobiorcy. O ile kupujący może korzystać ze wszystkich uprawnień przewidzianych w przypadku istnienia wady, leasingobiorca nie ma prawa decydować o losie umowy sprzedaży. To leasingodawca jest kupującym w relacji ze sprzedawcą, więc leasingobiorca nie może doprowadzić samodzielnie do rozwiązania tego stosunku prawnego.

Odstąpienie od umowy sprzedaży przy leasingu

Odstąpienie od umowy sprzedaży pociąga za sobą poważne konsekwencje. Wpływa nie tylko  na umowę sprzedaży rzeczy, ale też na samą umowę leasingu. Leasingobiorca musi wówczas natychmiast rozliczyć się z leasingodawcą, co zazwyczaj oznacza konieczność zapłaty wszystkich pozostałych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał na skutek zakończenia umowy leasingu przed terminem i odzyskania od sprzedawcy środków za zakup.

Obowiązki leasingobiorcy przy wadach

Niezależnie od wybranej podstawy dochodzenia roszczeń, leasingobiorca ma obowiązek działać z należytą starannością. W szczególności powinien niezwłocznie po wykryciu wady zawiadomić o niej sprzedawcę, a w razie potrzeby – także leasingodawcę. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 9 stycznia 2013 r. (V ACa 633/12) podkreślił, że przekazanie leasingobiorcy uprawnień z rękojmi wiąże się z obowiązkiem ich rzetelnej realizacji, w tym właściwego sformułowania żądań. Z orzeczenia tego wynika, że takie żądania powinny być jasne i zrozumiałe dla adresata. Jednocześnie sąd zwrócił uwagę na to, że zgłoszenie żądania odstąpienia od umowy przez korzystającego musi być wyraźne.

Umowa leasingu – usługi kancelarii prawnej

Umowy leasingu są jednymi z najczęstszych umów zawieranych w obrocie gospodarczym przez przedsiębiorców. Istotna ich część dotyczy samochodów firmowych, ale nie tylko. Mogą być to maszyny, specjalistyczny sprzęt, sprzęt komputerowy… Wady przedmiotu leasingu mogą negatywnie wpłynąć zatem na bieżącą działalność przedsiębiorstwa. Ważne jest, aby zareagować sprawnie i zgodnie z prawem. Dlatego rozsądne jest skorzystanie z pomocy prawnej, aby uzyskać wsparcie wyspecjalizowanego radcy prawnego lub adwokata. Reprezentacja kancelarii prawnej może pomóc w skutecznym wyegzekwowaniu praw przedsiębiorcy i zapobieżenia przestojom w firmie.

dr Rafał R. Wasilewski